Dhimbja gjatë marrëdhënieve mund të shfaqet në hyrje të vaginës, më thellë në legen ose pas kontaktit. Një shqetësim i përsëritur nuk duhet duruar ose konsideruar automatikisht normal.
Kontrolli gjinekologjik ndihmon në përcaktimin e shkakut dhe zgjedhjen e trajtimit të duhur.
Çfarë Është Dispareunia?
Dispareunia është termi mjekësor për dhimbjen që shfaqet para, gjatë ose pas marrëdhënieve seksuale. Ajo mund të jetë e përkohshme ose të përsëritet për një periudhë më të gjatë.
Dhimbja nuk ndihet njësoj te çdo paciente. Ajo mund të përshkruhet si:
- Djegie
- Therje
- Irritim
- Presion
- Shtrëngim
- Dhimbje në fund të barkut
- Dhimbje e thellë në legen
- Ngërçe pas marrëdhënies
Vendndodhja dhe koha kur shfaqet dhimbja mund t’i japin mjekut informacion të rëndësishëm. Megjithatë, diagnoza nuk mund të vendoset vetëm nga mënyra si ndihet dhimbja.
Llojet E Dhimbjes Gjatë Marrëdhënieve
Dhimbja zakonisht ndahet në sipërfaqësore dhe të thellë. Ky dallim ndihmon në ngushtimin e shkaqeve të mundshme.
Dhimbja Në Hyrje Të Vaginës
Dhimbja sipërfaqësore ndihet pranë hyrjes vaginale. Ajo mund të lidhet me tharjen, irritimin, infeksionet, inflamacionin e lëkurës ose shtrëngimin e pavullnetshëm të muskujve të legenit.
Pacientja mund të ndiejë djegie, pickim ose vështirësi gjatë kontaktit. Dhimbja mund të shfaqet edhe gjatë një kontrolli gjinekologjik.
Dhimbja E Thellë Në Legen
Dhimbja e thellë ndihet në fund të barkut ose brenda legenit. Ajo mund të lidhet me mitrën, vezoret, tubat fallopiane ose indet përreth.
Shkaqe të mundshme janë endometrioza, infeksionet pelvike, kistet ovariane, fibromat dhe adenomioza. Dhimbja mund të ndryshojë sipas fazës së ciklit menstrual.
Dhimbja Pas Marrëdhënieve
Disa paciente nuk ndiejnë shqetësim gjatë kontaktit, por kanë dhimbje ose ngërçe më pas. Kjo mund të lidhet me ndjeshmërinë e muskujve të legenit, inflamacionin, endometriozën ose infeksionet.
Nëse dhimbja zgjat, përsëritet ose shoqërohet me gjakderdhje, duhet të vlerësohet nga gjinekologu.
Çfarë Mund Të Tregojë Vendndodhja E Dhimbjes?
| Mënyra si shfaqet dhimbja | Shkaqe që mund të kontrollohen |
| Djegie ose dhimbje në hyrje | Tharje vaginale, vaginit, probleme të lëkurës, vulvodini |
| Shtrëngim gjatë kontaktit | Vaginismus ose çrregullim i muskujve të legenit |
| Dhimbje e thellë në fund të barkut | Endometriozë, infeksion pelvik, kist ovarian, fibromë |
| Dhimbje që shtohet pranë menstruacioneve | Endometriozë ose adenomiozë |
| Dhimbje me sekrecione ose erë të pazakontë | Infeksion vaginal ose infeksion seksualisht i transmetueshëm |
| Dhimbje me gjakderdhje | Inflamacion, problem i qafës së mitrës ose ndryshim tjetër gjinekologjik |
| Dhimbje pas lindjes ose operacionit | Ndjeshmëri e indeve, shenja kirurgjikale ose tension muskulor |
Tharja Vaginale Dhe Ndryshimet Hormonale
Tharja vaginale është një nga shkaqet më të zakonshme të dhimbjes sipërfaqësore. Kur indet nuk kanë lagështinë dhe elasticitetin e nevojshëm, kontakti mund të shkaktojë irritim ose djegie.
Ndryshimet hormonale mund të shfaqen:
- Gjatë menopauzës
- Pas lindjes
- Gjatë ushqyerjes me gji
- Pas disa ndërhyrjeve gjinekologjike
- Gjatë përdorimit të disa barnave
- Pas trajtimeve që ndikojnë nivelin e estrogjenit
Te gratë në menopauzë, ulja e estrogjenit mund t’i bëjë indet vaginale më të holla, të thata dhe më të ndjeshme. Gjendja mund të shoqërohet edhe me irritim ose infeksione urinare të përsëritura.
Trajtimi varet nga shkaku dhe mund të përfshijë produkte hidratuese, lubrifikuese ose terapi hormonale lokale për paciente të përzgjedhura. Këto trajtime duhet të këshillohen nga mjeku, veçanërisht kur ka histori të sëmundjeve hormonale.
Infeksionet Vaginale
Vaginiti është inflamacioni i vaginës dhe mund të shkaktohet nga kërpudhat, ndryshimi i florës bakteriale ose infeksione të tjera. Indet e irrituara mund të bëhen të dhimbshme gjatë marrëdhënieve.
Shenja të mundshme janë:
- Kruarje
- Djegie
- Sekrecione të pazakonta
- Erë e ndryshuar
- Skuqje
- Dhimbje gjatë urinimit
- Ndjeshmëri pranë hyrjes vaginale
Jo çdo sekrecion tregon infeksion dhe jo çdo infeksion trajtohet me të njëjtin ilaç. Informacion më të detajuar mund të gjeni në artikullin mbi infeksionet vaginale dhe vaginitin.
Përdorimi i antibiotikëve ose trajtimeve kundër kërpudhave pa diagnozë mund të mos e zgjidhë problemin. Mjeku mund të marrë një kampion të sekrecioneve për të përcaktuar shkakun.
Infeksionet E Qafës Së Mitrës
Infeksionet që prekin qafën e mitrës mund të shkaktojnë dhimbje, sekrecione të pazakonta ose gjakderdhje pas marrëdhënieve. Disa prej tyre mund të jenë të pranishme pa simptoma të qarta.
Në varësi të historisë së pacientes, mjeku mund të rekomandojë analiza për infeksione seksualisht të transmetueshme. Testimi bëhet në mënyrë konfidenciale dhe ndihmon në zgjedhjen e trajtimit të saktë.
Kur konfirmohet një infeksion, mund të nevojitet vlerësim ose trajtim edhe për partnerin. Udhëzimet jepen nga mjeku sipas llojit të infeksionit.
Sëmundja Inflamatore Pelvike
Sëmundja inflamatore pelvike është një infeksion që mund të prekë mitrën, tubat fallopiane dhe strukturat e tjera të legenit. Ajo mund të zhvillohet kur një infeksion ngjitet nga pjesa e poshtme e traktit riprodhues.
Shenjat mund të përfshijnë:
- Dhimbje në fund të barkut
- Dhimbje të thellë gjatë marrëdhënieve
- Temperaturë
- Sekrecione me erë të pazakontë
- Gjakderdhje ndërmjet menstruacioneve
- Djegie gjatë urinimit
- Dhimbje ose gjakderdhje pas marrëdhënieve
Simptomat mund të jenë të lehta dhe të kalojnë pa u kuptuar. Megjithatë, vonesa e trajtimit mund të rrisë rrezikun për dhimbje kronike pelvike, dëmtim të tubave dhe probleme me fertilitetin.
Diagnoza bazohet te historia shëndetësore, kontrolli gjinekologjik dhe rezultatet e analizave. Trajtimi i hershëm me antibiotikët e përshtatshëm është i rëndësishëm.
Endometrioza
Endometrioza ndodh kur ind i ngjashëm me shtresën e brendshme të mitrës zhvillohet jashtë saj. Kjo mund të shkaktojë inflamacion, dhimbje dhe krijim të ngjitjeve në legen.
Dhimbja e thellë gjatë ose pas marrëdhënieve është një nga simptomat e mundshme. Shenja të tjera përfshijnë:
- Menstruacione shumë të dhimbshme
- Dhimbje pelvike që përsëritet
- Dhimbje gjatë urinimit ose jashtëqitjes
- Menstruacione të zgjatura ose të rënda
- Lodhje
- Vështirësi për të arritur një shtatzëni
Intensiteti i dhimbjes nuk tregon gjithmonë përhapjen e endometriozës. Një paciente mund të ketë dhimbje të forta edhe kur ndryshimet janë të vogla.
Ekografia mund të ndihmojë në zbulimin e kisteve të lidhura me endometriozën, por një rezultat normal nuk e përjashton gjithmonë sëmundjen. Lexoni më shumë rreth simptomave dhe diagnostikimit të endometriozës.
Kistet Ovariane
Kistet ovariane janë formacione të mbushura me lëng që zhvillohen në ose mbi vezore. Shumica janë beninje dhe mund të zhduken pa ndërhyrje.
Disa kiste mund të shkaktojnë:
- Dhimbje të thellë gjatë marrëdhënieve
- Presion në legen
- Fryrje
- Dhimbje në njërën anë të fundit të barkut
- Ndryshime të ciklit menstrual
Trajtimi varet nga madhësia, pamja, simptomat dhe mosha e pacientes. Mund të rekomandohet vetëm monitorim, ndërsa raste të tjera kërkojnë trajtim të mëtejshëm.
Dhimbja e fortë dhe e papritur, veçanërisht kur shoqërohet me marrje mendsh ose të vjella, kërkon kontroll të menjëhershëm. Informacion më të gjerë gjendet te artikulli për kistet ovariane dhe rastet kur kërkohet ndërhyrje.
Fibromat E Mitrës
Fibromat janë formacione beninje që zhvillohen në murin e mitrës ose pranë tij. Jo çdo fibromë shkakton simptoma.
Në varësi të pozicionit dhe madhësisë, ato mund të shkaktojnë:
- Dhimbje të thellë gjatë marrëdhënieve
- Ndjesi presioni në legen
- Menstruacione të rënda
- Gjakderdhje të zgjatur
- Urinim të shpeshtë
- Dhimbje mesi
Ekografia ndihmon në përcaktimin e numrit, madhësisë dhe pozicionit të fibromave. Trajtimi përshtatet sipas simptomave, moshës dhe planeve riprodhuese të pacientes.
Adenomioza
Adenomioza zhvillohet kur indi i ngjashëm me shtresën e brendshme të mitrës rritet brenda murit muskulor të saj. Ajo mund të shkaktojë zmadhim dhe ndjeshmëri të mitrës.
Simptomat mund të përfshijnë menstruacione të forta, gjakderdhje të shtuar, presion në legen dhe dhimbje të thellë gjatë marrëdhënieve. Shenjat mund të ngjajnë me endometriozën ose fibromat.
Ekografia dhe, në raste të caktuara, rezonanca magnetike mund të ndihmojnë në vlerësim. Trajtimi mund të përfshijë barna, terapi hormonale ose ndërhyrje të tjera sipas rastit.
Vaginismusi Dhe Muskujt E Legenit
Vaginismusi është shtrëngimi i pavullnetshëm i muskujve rreth hyrjes vaginale. Ky reagim nuk kontrollohet me dëshirë dhe mund ta bëjë kontaktin ose kontrollin gjinekologjik të dhimbshëm.
Gjendja mund të fillojë që në përpjekjet e para ose të shfaqet pas një periudhe pa dhimbje.
Mund të lidhet me:
- Një përvojë të mëparshme të dhimbshme
- Frikën nga dhimbja
- Infeksione të përsëritura
- Ndryshime pas lindjes
- Ndërhyrje të mëparshme
- Tension të muskujve të legenit
Dhimbja është reale dhe nuk do të thotë se pacientja “nuk po përpiqet mjaftueshëm”. Trajtimi mund të përfshijë fizioterapi të dyshemesë pelvike, ushtrime të drejtuara dhe mbështetje psikologjike kur është e nevojshme.
Vulvodinia Dhe Problemet E Lëkurës
Vulvodinia është dhimbje e vazhdueshme në zonën e jashtme gjenitale që zgjat të paktën tre muaj dhe nuk shpjegohet nga një infeksion ose problem tjetër i dukshëm. Dhimbja mund të shfaqet si djegie, pickim ose ndjeshmëri e fortë ndaj prekjes.
Edhe disa sëmundje të lëkurës mund të shkaktojnë irritim, çarje ose ndjeshmëri. Kontrolli ndihmon në dallimin e vulvodinisë nga infeksionet dhe problemet dermatologjike.
Trajtimi mund të përfshijë kujdes lokal, barna të përzgjedhura, fizioterapi të legenit dhe metoda për kontrollin e dhimbjes. Plani ndërtohet sipas shkakut dhe simptomave.
Shenjat Pas Lindjes Ose Ndërhyrjeve Kirurgjikale
Lindja, një ndërhyrje gjinekologjike ose operacioni në legen mund të lënë zona më të ndjeshme. Indi i shenjës dhe tensioni i muskujve mund të shkaktojnë dhimbje gjatë marrëdhënieve.
Kjo dhimbje nuk duhet të konsiderohet automatikisht pjesë normale e rikuperimit kur vazhdon për një kohë të gjatë. Gjinekologu mund të kontrollojë shërimin e indeve dhe gjendjen e muskujve të legenit.
Trajtimi mund të përfshijë kujdes lokal, fizioterapi dhe menaxhim të shenjës. Ndërhyrja kirurgjikale nevojitet vetëm në raste të përzgjedhura.
A Mund Të Ketë Shkaqe Të Tjera?
Jo çdo dhimbje gjatë marrëdhënieve vjen drejtpërdrejt nga organet gjinekologjike. Probleme të fshikëzës, traktit urinar, zorrëve, nervave ose muskujve mund të japin dhimbje të ngjashme.
Shkaqe të tjera që mund të kontrollohen janë:
- Infeksionet urinare
- Sindroma e fshikëzës së dhimbshme
- Problemet e zorrës së irrituar
- Kapsllëku
- Prolapsi i organeve pelvike
- Dhimbjet muskulore të legenit
- Ndjeshmëria e nervave
Nëse kontrolli gjinekologjik nuk e shpjegon plotësisht dhimbjen, mund të nevojitet bashkëpunimi me specialistë të tjerë.
Cilat Simptoma Duhet T’i Tregoni Gjinekologut?
Çdo informacion ndihmon në orientimin e diagnozës. Para konsultës mund të mbani shënim kur filloi dhimbja dhe nëse lidhet me ciklin menstrual.
Tregojini mjekut nëse keni:
- Dhimbje në hyrje ose më thellë
- Dhimbje gjatë ose pas marrëdhënieve
- Sekrecione të ndryshuara
- Erë të pazakontë
- Kruarje ose djegie
- Gjakderdhje pas marrëdhënieve
- Gjakderdhje ndërmjet menstruacioneve
- Menstruacione të dhimbshme
- Dhimbje gjatë urinimit
- Temperaturë
- Dhimbje pelvike edhe në momente të tjera
- Ndërhyrje ose lindje të mëparshme
Mjeku mund të pyesë edhe nëse dhimbja shfaqet çdo herë apo vetëm në periudha të caktuara. Përgjigjet trajtohen me konfidencialitet dhe përdoren për të përshtatur kontrollin.
Si Bëhet Diagnostikimi?
Diagnostikimi fillon me një bisedë të detajuar dhe të qetë. Mjeku pyet për vendndodhjen, intensitetin, kohëzgjatjen dhe simptomat shoqëruese.
Kontrollet mund të përfshijnë:
- Ekzaminim të zonës së jashtme
- Kontroll gjinekologjik
- Analizë të sekrecioneve
- Teste për infeksione
- Analizë urine
- Test shtatzënie kur është i nevojshëm
- Ekografi pelvike
- Ekografi transvaginale
- Analiza gjaku
- Rezonancë magnetike në raste të caktuara
- Laparoskopi kur ekziston dyshim i fortë për sëmundje të caktuara
Kontrolli duhet të shpjegohet përpara se të kryhet. Pacientja mund të kërkojë ndalimin ose përshtatjen e ekzaminimit nëse ndien dhimbje.
Ekografia transvaginale mund të ndihmojë në vlerësimin e mitrës, vezoreve, endometrit dhe strukturave të legenit. Megjithatë, jo çdo shkak i dhimbjes shfaqet në ekografi.
A Mjafton Një Ekografi Normale?
Një ekografi normale është informacion i dobishëm, por nuk përjashton çdo problem. Vaginismusi, vulvodinia, disa infeksione dhe tensioni i muskujve të legenit mund të mos shfaqen në imazheri.
Edhe disa forma të endometriozës mund të mos duken në ekografinë e zakonshme. Nëse dhimbja vazhdon, vlerësimi duhet të vazhdojë sipas simptomave.
Qëllimi nuk është kryerja e sa më shumë ekzaminimeve. Qëllimi është zgjedhja e kontrolleve që mund të japin përgjigje për rastin konkret.
Si Trajtohet Dhimbja Gjatë Marrëdhënieve?
Trajtimi varet nga shkaku dhe nuk është i njëjtë për çdo paciente. Në disa raste nevojitet kombinim i më shumë se një metode.
Mundësitë e trajtimit përfshijnë:
- Antibiotikë për infeksione bakteriale të konfirmuara
- Trajtim kundër kërpudhave kur konfirmohet infeksioni
- Produkte hidratuese për tharjen vaginale
- Terapi hormonale lokale për paciente të përzgjedhura
- Trajtim hormonal për endometriozën ose adenomiozën
- Monitorim ose trajtim të kisteve
- Trajtim të fibromave sipas simptomave
- Fizioterapi të dyshemesë pelvike
- Trajtim për vulvodininë
- Mbështetje psikologjike kur tensioni ose frika e dhimbjes ndikojnë te muskujt
- Kirurgji vetëm kur ka një shkak të qartë që e kërkon
Trajtimi nuk duhet të synojë vetëm mbulimin e dhimbjes. Ai duhet të trajtojë infeksionin, inflamacionin, ndryshimin hormonal ose problemin strukturor që e shkakton.
Gabimet Që Duhet Të Shmangen
Dhimbja e përsëritur nuk duhet të injorohet. Heshtja mund ta vonojë diagnozën dhe ta bëjë më të vështirë trajtimin e shkakut.
Duhet të shmangen:
- Marrja e antibiotikëve pa analizë
- Përdorimi i vazhdueshëm i trajtimeve kundër kërpudhave pa diagnozë
- Supozimi se çdo dhimbje vjen nga infeksioni
- Pranimi i dhimbjes si diçka normale
- Vazhdimi i kontaktit kur dhimbja është e fortë
- Neglizhimi i gjakderdhjes pas marrëdhënieve
- Mbështetja vetëm te një ekografi normale
- Vonimi i kontrollit kur simptomat përkeqësohen
Dhimbja nuk është gjithmonë psikologjike. Edhe kur stresi ndikon te muskujt dhe intensiteti i dhimbjes, duhet të kontrollohen shkaqet fizike.
Kur Nevojitet Kontroll I Shpejtë?
Rezervoni konsultë gjinekologjike nëse dhimbja përsëritet, përkeqësohet ose ndikon në jetën e përditshme. Kontrolli është veçanërisht i rëndësishëm kur shoqërohet me sekrecione, gjakderdhje ose çrregullime të ciklit.
Ndihma e shpejtë mjekësore nevojitet nëse keni:
- Dhimbje të fortë dhe të papritur në legen
- Temperaturë të lartë me dhimbje abdominale
- Gjakderdhje të konsiderueshme
- Marrje mendsh ose të fikët
- Të vjella të përsëritura
- Dhimbje dhe gjakderdhje me mundësi shtatzënie
- Përkeqësim të shpejtë të gjendjes
Këto shenja mund të lidhen me infeksion të rëndë, komplikacion të një kisti ose shtatzëni jashtë mitrës. Ato nuk duhet të priten në shtëpi.
Kontrolli Gjinekologjik Në Spitalin Continental
Departamenti i Gjinekologjisë në Spitalin Continental ofron vlerësim për dhimbjen gjatë marrëdhënieve, dhimbjet pelvike, infeksionet dhe ndryshimet e ciklit menstrual.
Sipas simptomave, kontrolli mund të kombinohet me analiza laboratorike dhe ekzaminime imazherike. Kjo ndihmon në dallimin e infeksioneve nga endometrioza, kistet, fibromat dhe shkaqe të tjera.
Çdo plan trajtimi përshtatet sipas diagnozës, moshës, historisë shëndetësore dhe nevojave të pacientes.
Rezervoni Një Konsultë
Dhimbja gjatë marrëdhënieve nuk duhet të jetë një shqetësim që e duroni në heshtje. Shumë nga shkaqet mund të trajtohen pasi të identifikohen saktë.
Kontaktoni Spitalin Continental në +355 69 700 4000 ose +355 69 700 1000 për të rezervuar konsultën gjinekologjike. Një kontroll i kujdesshëm mund të ndihmojë në gjetjen e shkakut dhe në zgjedhjen e trajtimit të përshtatshëm.
