Kujdes i Dedikuar

Shëndetësor

Staf i Kualifikuar

Ndërkombëtar

Teknologji bashkëkohore

Në Shqipëri

Rr. Ali Demi tek ish kombinati Poligrafik

Amnezia – Simptomat, Diagnoza Dhe Trajtimi

Tabela e kontentit

shenjat e para te amnezise tek te moshuarit

Amnezia është një fenomen kompleks i karakterizuar nga humbja e aftësisë për të kujtuar informacione ose ngjarje të mëparshme. Ky humbje e kujtesës mund të ndodhë për shkak të shumë faktorëve të ndryshëm, duke përfshirë dëmtimin e trurit, trauma emocionale, sëmundje neurologjike, dhe përdorimin e disa substancave kimike. Këto shkaqe mund të ndikojnë në funksionimin e sistemit nervor dhe procesin e formimit të kujtesës. Amnezia mund të klasifikohet në disa forma, duke përfshirë amnezinë retrograde, kur humbet kujtesën për ngjarjet që kanë ndodhur para një periudhe të caktuar, dhe amnezinë anterograde, kur nuk mund të formojë kujtime të reja pas një ngjarje të caktuar. Kjo gjendje mund të jetë e përkohshme ose e përjetshme, dhe trajtimi varet nga shkaku dhe natyra e amnezisë. 

shenjat e para te amnezise

Simptomat E Amnezisë

Simptomat e amnezisë mund të ndryshojnë në varësi të shkakut dhe natyrës së kësaj gjendjeje. Më poshtë janë disa nga simptomat kryesore të kësaj gjendje:

  • Humbja E Kujtesës: Kjo është shenjë e përbashkët e amnezisë. Një person me amnezi mund të ketë vështirësi në kujtimin e ngjarjeve, informacioneve, apo detajeve të rëndësishme nga e kaluara.
  • Vështirësi Në Formimin E Kujtimeve Të Reja: Në rastin e amnezisë anterograde, një individ mund të ketë probleme në formimin e kujtimeve të reja pas një ngjarje të caktuar. Kjo mund të shkaktojë vështirësi në mësim dhe ruajtjen e informacioneve të reja.
  • Përplasje Me Realitetin: Në disa raste, personat me amnezi mund të përjetojnë përplasje me realitetin, duke mos e njohur ose duke e humbur orientimin për kohën, vendin, ose ngjarjet aktuale.
  • Konfuzion Dhe Ankth: Amnezia mund shoqërohet me konfuzion, ndjenja të përhumbjes, dhe mund të shkaktojë ankth për shkak të pamundësisë për të kujtuar informacione të rëndësishme.
  • Amnezia Retrograde: Në rastin e amnezisë retrograde, personi mund të jetë  në gjendje të kujtoj ngjarjet e ndodhura para një periudhe të caktuar. Kujtimet më të reja mund të zejnë më shumë vend, ndërsa ato të kaluara humbasin.
  • Amnezia Anterograde: Në këtë rast, personi mund të ketë vështirësi në krijimin e kujtimeve të reja dhe mund të ndjehet sikur po përsërit një periudhë të caktuar kohore gjithmonë.

Është e rëndësishme të theksohet se simptomat e amnezisë mund të ndryshojnë nga një person në tjetrin dhe varen nga faktorë të shumtë, përfshirë shkaktarët dhe shkallën e dëmtimit të trurit. Nëse një person ka shqetësime rreth kujtesës, është e rekomandueshme të konsultohet me një profesionist shëndetësor për vlerësim më të detajuar dhe metoda trajtimi.

Kur Duhet Të Kërkoni Ndihmë Mjekësore

Kushdo që përjeton humbje të pashpjegueshme të kujtesës, lëndim në kokë ose konfuzion duhet të kërkojë kujdes të menjëhershëm mjekësor. Njerëzit e diagnostikuar me amnezi mund të mos e dinë se ku janë ose të jenë në gjendje të kërkojnë kujdes mjekësor. Nëse dikush që njihni ka simptoma të amnezisë, ndihmojeni personin të marrë kujdesin mjekësor të duhur. 

shkaqet e amnezise tek te moshuarit

Shkaqet E Amnezisë

Amnezia mund të shkaktohet nga një sërë shkaqesh, dhe shpeshherë këto shkaqe janë të lidhura me dëmtim ose ndryshime në funksionimin e sistemit nervor. Disa prej tyre mund të përfshijnë:

  • Dëmtimi I Trurit: Dëmtimi i trurit, pas një aksidenti, goditje në kokë, apo sëmundje neurologjike, mund të shkaktojë amnezi duke ndikuar në aftësinë e trurit për të përpunuar, ruajtur, dhe kujtuar informacione.
  • Trauma Emocionale: Ngjarje të rënda ose trauma emocionale, si përshembull një ngjarje e dhimbshme apo stresuese, mund të shkaktojnë amnezi duke ndikuar në pjesë të trurit të përfshira në procesin e kujtesës.
  • Sëmundjet Neurodegenerative: Disa sëmundje neurologjike, përfshirë Alzheimerin dhe demencën, shkaktojnë dëme të vazhdueshme në tru dhe humbje graduale të kujtesës.
  • Përdorimi I Substancave Të Dëmshme: Përdorimi i vazhdueshëm i disa substancave të dëmshme, si alkooli apo droga, mund të shkaktojnë dëme të trurit dhe humbje të kujtesës.
  • Infeksionet E Trurit: Infeksionet që ndikojnë në tru, si meningjiti apo encefaliti, mund të shkaktojnë amnezi në disa raste.
  • Tumorët Në Tru: Prania e tumorëve në tru mund të prek pjesë të caktuara të trurit dhe të shkaktojë humbje të kujtesës.
  • Faktorë Gjenetik: Disa raste të amnezisë mund të jenë të lidhura me faktorë gjenetik, veçanërisht në rastet kur ka histori familjare të sëmundjeve të trurit.
  • Mungesa E Vitaminave Dhe Mineraleve: Mungesa e disa vitaminave dhe mineraleve, veçanërisht vitaminës B1 (tiamina), mund të çojë në një formë të amnezisë të njohur si Beriberi.
  • Ngjarjet Traumatike Të Fëmijërisë: Traumatizimi në fëmijëri, si abuzimi emocional apo fizik, mund të shkaktojë amnezi si një mekanizëm mbrojtës.

Është e rëndësishme të theksohet se këto janë vetëm disa nga shkaqet potenciale të amnezisë dhe në shumicën e rasteve, shumë faktorë mund të kontribuojnë në këtë gjendje komplekse. Diagnoza dhe trajtimi i saj kërkojnë një vlerësim të hollësishëm nga një profesionist shëndetësor, përfshirë një specialist në neurologji ose psikiatër.

Komplikimet E Mundshme

Amnezia mund të ndryshojë në ashpërsi dhe shtrirje duke ndikuar në aktivitetet e përditshme dhe cilësinë e jetës. Sindroma mund të shkaktojë gjithashtu probleme në punë, në shkollë dhe në mjedise sociale. Në të shumtën e rasteve mund të mos jetë e mundur të rikuperoni kujtimet e humbura dhe disa njerëz me probleme më të rënda të kujtesës duhet të mbikëqyren ose duhet të jetojnë në një institucion kujdesi pasi nuk do të jenë në gjendje të jetojnë vetëm. 

Menaxhimi I Simptomave

Menaxhimi i amnezisë mund të jetë sfidues për disa shkaqe të cilat mund të jenë jashtë kontrollit tonë, si predispozicioni gjenetik ose sëmundjet neurologjike. Megjithatë, ka disa praktika dhe hapa që mund të ndihmojnë në ruajtjen dhe promovimin e shëndetit të trurit, duke përmirësuar kujdesin dhe mënyrën e jetesës. Disa prej tyre janë:

  • Ushqyerja E Shëndetshme: Ushqimi i shëndetshëm, i pasur me vitaminat dhe minerale esenciale për trurin, mund të kontribuojë në mbrojtjen e funksionimit të tij. Konsumimi i peshkut, frutave dhe perimeve, si dhe ushqimeve me acid folik dhe omega-3, është i dobishëm.
  • Aktiviteti Fizik: Aktiviteti i rregullt fizik sjell shumë përfitime për shëndetin e trurit. Mund të ndihmojë në rritjen e rrjedhjes së gjakut në tru dhe në stimulimin e prodhimit të substancave kimike të dobishme për funksionimin e trurit.
  • Mbrojtja Nga Dëmet E Kockës Së Kafkës: Përdorimi i mjeteve mbrojtëse, si kaskat, mund të reduktojë rrezikun e dëmeve të kockës së trurit gjatë aktivitete sportive ose profesionale ku ka rrezik të goditjes në kokë.
  • Menaxhimi I Stresit: Niveli i lartë i stresit mund të ketë ndikim negativ në tru. Teknikat e menaxhimit të stresit, si meditimi, joga, apo aktivitetet tjera relaksuese, mund të jenë të dobishme.
  • Evitimi I Substancave Toksike: Përdorimi i alkoolit në mënyrë të moderuar dhe shmangia e përdorimit të drogave jo legale mund të ndihmojnë në mbrojtjen e shëndetit të trurit.
  • Stimulimi Kognitiv: Aktivitetet intelektuale dhe stimulimi kognitiv, si lojëra kufizuese, leximi, dhe zgjidhja e problemeve, mund të ndihmojnë në ruajtjen e funksionimit të trurit.
  • Mbajtja E Një Peshe Trupore Të Shëndetshme: Nivelet e larta të peshës trupore janë lidhur me rrezikun e sëmundjeve të trurit. Mbajtja e niveleve të peshës të shëndetshme mund të ndihmojë në ruajtjen e funksionimit të trurit.

Ndryshe nga disa shkaqe të amnezisë që janë jashtë kontrollit tonë, mbajtja e një stili jetese të shëndetshëm mund të kontribuojnë në parandalimin e disa rreziqeve për dëmtim të kujtesës dhe funksionimit të trurit. Është gjithashtu e rëndësishme të bëni kontrollet shëndetësore të rregullta dhe të konsultoheni me mjekun për shqetësime të mundshme të trurit.

diagnoza e amnezise tek mjeku neurolog ne Tirane

Diagnoza E Amnezisë

Diagnoza e amnezisë përfshin një vlerësim të hollësishëm të shëndetit të një personi nga një profesionist shëndetësor, zakonisht nga një mjek i përgjithshëm, një specialist i trurit (neurolog), apo një mjek psikiater. Diagnostikimi përfshin disa hapa:

  • Historia Mjekësore: Mjeku do të bëjë një intervistë me personin për të pasur parasysh historinë e sëmundjes, duke përfshirë fillimin e simptomave, rrethanat në të cilat ato kanë filluar, dhe çdo ngjarje të mundshme që mund të ketë shkaktuar amnezinë.
  • Ekzaminimi Fizik: Mjeku mund të kryejë një ekzaminim fizik të përgjithshëm për të vlerësuar shëndetin e përgjithshëm të pacientit dhe për të identifikuar shenja të ndonjë sëmundje të mundshme fizike që mund të lidhet me amnezinë.
  • Testet Laboratorike: Analizat e gjakut dhe testet e tjera laboratorike mund të jenë të nevojshme për të eliminuar shkaqe të mundshme të tjera, si deficit vitaminash, infeksione, ose çrregullime të tjera shëndetësore.
  • Imazhet e Trurit: Për disa raste, mund të kërkohet një imazh i trurit, si një skanim MRI ose CT, për të identifikuar dëmtimet e mundshme të trurit.
  • Testet Neuropsikologjike: Testet neuropsikologjike mund të përdoren për të vlerësuar funksionimin e trurit dhe për të identifikuar shenjat e ndonjë dëmtimi të mundshëm.
  • Historia Familjare Dhe Sociale: Informacioni rreth historisë familjare të sëmundjeve neurologjike, si dhe konteksti social dhe mjedisi i jetës së pacientit, mund të jenë gjithashtu faktor të rëndësishëm për një diagnozë sa më të saktë.

Trajtimi I Amnezisë

Trajtimi i amnezisë përcaktohet nga shkaktari dhe natyra e saj. Është e rëndësishme të theksohet se në disa raste, trajtimi mund të jetë i kufizuar dhe të përqendrohet në menaxhimin e shenjave dhe suportin ndaj pacientit. Disa nga mundësitë e trajtimit përfshijnë:

  • Menaxhimi I Shkaktarit Të Amnezisë: Nëse amnezia është shkaktuar nga një ndërlikim i caktuar, si dëmtimi i trurit, trauma emocionale, apo sëmundje specifike, trajtimi synon adresimin dhe menaxhimin e shkaktarit. Kjo mund të përfshijë terapi fizike, mjekim, ose trajtime të tjera të specializuara.
  • Mjekime: Në disa raste, mjekimet mund të jenë të përfshira për të trajtuar simptomat e amnezisë ose për të menaxhuar shkaktarët potencialë. Për shembull, në rastet e sëmundjeve neurodegenerative si Alzheimeri, ka disa mjekime që mund të ndihmojnë në menaxhimin e simptomave.
  • Terapia Psikologjike: Terapia psikologjike, si kounselimi ose terapia kognitive-behaviorale, mund të ndihmojë pacientin të menaxhojë stresin, të zhvillojë strategji për mbulimin e humbjeve të kujtesës, dhe të përmirësojë përgjithësisht kualitetin e jetës.
  • Stimulimi Kognitiv: Aktivitetet që promovojnë stimulimin kognitiv, përfshirë lojëra kujtese, puzzle, dhe aktivitete intelektuale të tjera, mund të ndihmojnë në përmirësimin e funksionimit të trurit dhe të kujtesës.
  • Ndryshime Në Stilin E Jetesës: Faktorë si dieta e shëndetshme, aktiviteti fizik i rregullt, dhe një orar i mirë i gjumit mund të kenë ndikim pozitiv në shëndetin e trurit. Përdorimi i moderuar i alkoolit dhe shmangia e drogave jolegale janë gjithashtu faktorë të rëndësishëm për shëndetin e tij.

Ndërsa trajtimi i amnezisë varion në bazë të shkaktarit dhe tipit të saj, bashkëpunimi i ngushtë me një ekip mjekësh është i rëndësishëm për një menaxhim efikas të kësaj gjendjeje. Pacientët duhet të ndjekin udhëzimet e mjekut dhe të raportojnë çdo ndryshim në simptoma për të lejuar një përditësim të planit të trajtimit sipas nevojës.

vizita neurologjike per amnezine

Jetesa Me Amnezi

Jetesa me amnezi mund të jetë sfiduese si për pacientin dhe për familjen e tij. Këtu janë disa këshilla që mund të ndihmojnë në menaxhimin e kësaj gjendje:

  • Vendosja E Një Rutine: Krijimi i një rutine të rregullt mund të ndihmojë në lehtësimin e shqetësimeve dhe në përmirësimin e organizimit të informacioneve të përditshme.
  • Ndihma Nga Familja Dhe Miqtë: Mbeshtetja e familjes dhe miqve është e rëndësishme. Përfshirja e tyre në përkujdesjen dhe ndihmën për pacientin mund të lehtësojë kujdesin e përgjithshëm.
  • Përdorimi I Pajisjeve Dhe Mjeteve Ndihmëse: Pajisjet e ndihmës dhe teknologjitë e reja mund të jenë të dobishme për të menaxhuar simptomat e amnezisë. Për shembull, përdorimi i një ditari personal, një kalendar elektronik, ose një aplikacion për mbajtjen e shënimeve mund të ndihmojë në ruajtjen e informacioneve të rëndësishme.
  • Trajtimi I Personalizuar: Trajtimi i personalizuar për nevojat e individit mund të jetë i rëndësishëm. Mjeku mund të rekomandojë strategji dhe mjetet e përshtatura për të suportuar kujtesën.
  • Stimulimi Kognitiv: Aktivitetet që promovojnë stimulimin kognitiv, si lojëra kujtese, leximi, dhe bisedat intelektuale, mund të ndihmojnë në mbajtjen e trurit aktiv.
  • Përfshirja Në Aktivitete Sociale: Përfshirja në aktivitete sociale dhe komunitare mund të jenë të dobishme për pacientin pasi mund të ndihmojë në ruajtjen e një ndjenjeje të përfshirjes dhe mbështetjes nga shoqëria.

Si Të Përgatiteni Për Vizitën Mjekësore

Përgatitja për vizitën mjekësore është e rëndësishme për një bashkëpunimi efikas dhe marrjen e informatave të plota rreth shëndetit tuaj. Këtu janë disa këshilla për tu përgatitur sa më mirë për takimin:

  • Përgatisni pyetje specifike që keni për mjekun tuaj. Këto pyetje mund të përfshijnë simptomat tuaja, shqetësimet, dhe çdo informacion tjetër që do të donit të diskutonit.
  • Merrni kohë për të shqyrtuar historinë e problemeve tuaja shëndetësore, përfshirë ndonjë sëmundje të mëparshme, operacione, alergji, dhe ilaçet që jeni duke marrë. Ky informacion mund të jetë i rëndësishëm për mjekun për të kuptuar më mirë kontekstin e shëndetit tuaj.
  • Nëse merrni ilaçe, bëni një listë të tyre me emrat, dozat, dhe frekuencën e përdorimit. 
  • Nëse keni simptoma specifike që doni t’i diskutoni me mjekun, sigurohuni që t’i përshkruani ato sa më saktë dhe në mënyrë sa më të detajuar.
  • Nëse është e mundur, merrni një anëtar të familjes ose një mik, për t’ju shoqëruar gjatë vizitës.

Keni të njëjtat shqetësime?

Kontaktoni Spitalin CONTINENTAL në një nga format e kontaktit

Tabela e kontentit

Shperndaj:

Poste te tjera

Shkaqet E Lindjes Së Parakohshme

Lindja e parakohshme është një problem i rëndësishëm shëndetësor që ndikon miliona foshnja dhe familje në të gjithë botën. Ajo ndodh kur një foshnje lind

NA KONTAKTONI

Kontakto

Telefononi ne numrat tane te kontaktit +355 69 700 4000  / +355 69 700 1000 ose plotesoni formen dhe merrni pergjigje profesionale ne nje kohe te shkurter

Duke shtypur butonin "Dergo" une pranoj qe nje nga specialistet e Spital Kontanental do te me kontaktoj ne nje nga format e kontaktit te lena nga une ne lidhje me problematiken e kerkuar.

Kontakto

Duke shtypur butonin "Dergo" une pranoj qe nje nga specialistet e Spital Kontanental do te me kontaktoj ne nje nga format e kontaktit te lena nga une ne lidhje me problematiken e kerkuar.